فصل پنجم تمدن اسلامى در اسپانيا اين سرزمين در زيبايى آسمان و زمين به شام ، در لطافت آب و هوا به يمن ، در گل و رياحين و انواع عطريات به هند ، در ثروت و حاصلخيزى به مصر و در احجار كريمه به چين مىماند . « توصيف يك فرماندهء اسلامى از اسپانيا » مسلمانان در دوران بنى اميه ، پس از گشودن افريقيه ( مراكش كنونى ) با سپاهى نه چندان گران ، به فرماندهى طارق بن زياد - كه تنگهء جبل الطارق در حد فاصل اقيانوس اطلس و درياى مديترانه به نام اوست - در سال 92 ه / 711 م ، سرزمين اندلس ( اسپانيا ) را گشوده‌اند . آثار به جاى مانده از آن دوران با عظمت چنان شكوهى دارد ، كه با وجود تلاشهاى فراوان دشمنان براى نابودى آنها ، پيوسته مورخان را واداشته تا رويدادهاى آن دوران را به نگارش درآورند و حقايق تلخ و شيرين آن را براى آيندگان بازگو كنند . ورق زدن اين فصل زرّين تمدن اسلامى ، هدف مبحث حاضر است ؛ تا روشن گردد كه ماهيت و تاريخ آن تمدن درخشان چه بود . چگونه پديد آمد و چگونه رو به افول نهاد . و اين مهم از راه بحث دربارهء عناوين زير به انجام خواهد رسيد . موقعيت جغرافيايى پيشينهء تمدنى